Saltanat naibeliği nedir? Kösem Sultan kaç yıl saltanat naibeliği yaptı

Saltanat naibeliğinin ne olduğu pek çok kişi tarafından merak edilmeye başlandı. Bugün akşam başlayan Muhteşem Yüzyıl Kösem dizisi izleyenler tarafından beğenildi. Osmanlı tarihinde önemli bir yere sahip olan Kösem Sultan ve oğlu Murad Han'ın hayatını konu alan dizide saltanat naibeliği gündeme geldi. 30 yıl boyunca valide sultan olan Kösem Sultan 13 yıl saltanat naibeliği yapmıştır. Saltanat naibeliği hakkında merak ettikleriniz haberimizin devamında sizlerle.

Saltanat naibeliği nedir? Kösem Sultan kaç yıl saltanat naibeliği yaptı



1. Ahmed'in eşi olan Kösem Sultan 1590 yılında Yunanistan'ın Tinos şehrinde doğmuştur. 1. Ahmed ile evlenen ve Kösem adını alan Anastasya kıvrak zekası ile Osmanlı tarihine yön veren kadınlardan biri olmuştur. 1. Ahmed'in çok genç yaşta Tifüs'ten ölmesinin ardından devlet yönetimi Kösem Sultan'ın eline geçmiştir. 30 yıl valide sultanlık yapan Kösem sultan şehzadelerin küçük olması nedeni ile 13 yıl saltanat naibeliği yapmıştır. Genç yaşta tahta geçen Sultan Murad Han ilk olarak validesi Kösem Sultan'ın saltanat naibeliğini kaldırmıştır. 

​SALTANAT NAİBELİĞİ NE DEMEKTİR?

Naip (kadın Naibe), hükümdar adına (hükümdarın yokluğu, yetersizliği, çocukluğu süresince) devleti yöneten kimse. Ayrıca İslam devletlerinde ve Osmanlılarda hükümdar, yönetici ve yargıç gibi kimselerin yerine bakan kimse anlamına gelir.

Orta Çağ İslam devletlerinde belli bir yasaya ve kurala bağlı olmaksızın, çocuk yaşta tahta çıkan hükümdarların vekilliğini çoğunlukla anneleri (Osmanlılarda valide sultan) üstlenir, ayrıca güvenilir devlet adamlarından da bir saltanat naibi atanırdı. Saltanat naipliği (niyabet-i saltanat) için deneyimli emirler seçilirdi. Naibü's-saltanat denen hükümdar vekilleri özellikle çocuk yaştaki hükümdarların dönemlerinde siyasal ve askeri konularda çok etkili olmuşlardı. Örneğin naibü's-saltanat olarak atanan Anadolu Selçuklu veziri Celaleddin Karatay gerçek anlamda bir naipti. İlhanlılarda naib-i saltanat, hükümdar merkezde olmadığı zaman onun bütün yetkileri üstlendirdi. İlhanlı sarayında ayrıca büyük Moğol hanının da bir naibi bulunurdu. Memluklerde sultanın vekili olan naib-i kafil, Osmanlılardaki sadrazamın yetkilerini taşırdı. Sultan'ın Kahire'den ayrıldığı zamanlarda ise onun vekili olarak naib-i gaybe atanırdı.
Büyük Selçuklularda, merkezdeki divan başkanlarının (örn. müşrif) eyaletlere gönderdikleri yardımcılarına naip sanı verilirdi. Eyalet yöneticilerine naibü's-saltanat, kale muhafızlarına naib-i kala, niyabet denen ilçelerin yöneticilerine de naip denirdi. Osmanlı Devleti'nde yargı hizmetleri genellikle naiplerce yürütülürdü. Mevleviyet mansıbına atanan kadılar, görev yerine gitmeyerek yetkilerini bir naibe (mevali naibi) bırakırlardı. Naipliğe atanmak için istihlaf (birinin yerine geçme) yetkisi yeterli görülür, ilmiye sınıfından olma koşulu aranmazdı. Görevlerini fiilen yapan büyük kadıların maiyetinde ise ilmiye sınıfından yardımcılar olurdu. Bunlardan bab naibi, kadı adına yargıçlık yaparken, ayak naibi gene kadı adına esnafı denetlerdi. Kadıların naip ataması uygulamasına 1915'te son verildi.

Osmanlılarda naiplik kurumu şeyhülislam, kazasker ve emekli büyük kadılara tahsis edilen arpalıkların yönetiminde de uygulanırdı. Bu arpalıklardan sorumlu kişiler arpalık naibi olarak atanırdı.

Batı dünyasındaki krallıklarda hükümdarın çocukluğu, yetersizliği ya da yokluğu süresince onun adına devlet işlerini yöneten kişilere regent, régent ve regente unvanları verilirdi.


YUNANİSTAN'DAN DÜNYA SALTANATINA

Sultan Süleyman'ın annesi Ayşe Hafsa Sultan'ın ölümüyle başlayan kadınlar saltanatının şüphesiz en etkili ismidir Kösem Sultan. Neden mi? Başlıyorum o zaman anlatmaya...

Anastasya bilinen bu kızcağız Bosna-Hersekten düşmüş hareme. Daha 15 indeyken haseki oluvermiş I. Ahmet'e. Keskin zekası -zaten haremdeysen kıt zekalı olma lüksün yoktur- sayesinde kıdemli bir çok gözdenin önüne geçmiş, nüfuzu artmış haremde. Hasekiliği döneminde Kösem (sürünün önde gideni) olarak anılmış. Dört şehzade doğurmuş, Murad, Süleyman,İbrahim,Kasım. İki de sultan vermiş Ahmet'e, Ayşe ve Fatma. Ahmet vefat edince adet üzerine eski sarayı boylamış ama I. Mustafa ve Genç Osman döneminde bile sözünü geçirmiş. Hatta I. Mustafa'nın ikinci taht döneminde, tahttan indirilmesinde parmağı varmış Kösem'in. Ahmet'in döneminde çok karışmıyormuş devlet işlerine ama yine de sözünü geçiriyormuş bir şekilde. Artık eski sarayda pineklemek yetmiş olacak ki iktidarı ele geçirme vakti gelmiş. Ve nihayet henüz 11 yaşındaki oğlu IV: Murat'ı geçirmiş devletin başına. Kendisi de yerleşmiş Valide Sultan olarak saraya.Oğlu er kişi olana kadar da perde arkasından yönetmiş devleti. Ama bu nüfuza, iktidara rağmen Süleyman ve Kasım'ın katlini engelleyememiş. İbrahim'i de " zaten devlet yönetmekten aciz" diyerek korumuş. Haremde bir odaya kapatmış onu zarar gelmesin diye. IV. Murat kararlarını kendi verecek yaşa gelince validesini uzaklaştırmaya çalışmış devlet işlerinden. Bu yüzden onun genç yaşta ölümü validesini üzmemiş. Çünkü ona tekrar "Saltanat Naibeliği" yolu açılmış.

Sultan İbrahim ise o kadar çok ölüm korkusuyla yaşamış ki, taht sırasının ona geldiğini söylediklerinde, bunun bir oyun olduğunu düşünerek defalarca tahtta gözü olmadığını söylemiş.

Diğer oğlunun tahta geçmesiyle siyaset sahasında tekrar boy göstermiş Kösem. Saltanat naibesi olarak sekiz buçuk yıl daha yönetmiş devleti. Ama Sultan İbrahim annesinin etkilerine son vermek isteyince, Kösem de onu tahttan indirip kapısı penceresi örülmüş bir odaya tıkmış. Daha sonra da boğdurtmuş. Evlat katili de olmuş yani.

Torunu IV. Mehmet'in cülusunda rol oynamış sonra. Daha yedi yaşında tahta çıktığı için yine kösem vekalet etmiş ona. Devlet işlerine karışmaya devam etmiş. Kösem'in ölümüne kadar olan bu üç yıl "Ağalar Saltanatı" olarak geçmiş tarihimize.

IV. Mehmet'in tahta geçmesiyle, onun validesi olan Hatice Turhan Sultan ile Kösem Sultan arasında da rekabet başlamış doğal olarak. Kösem, Hatice

Böylece saray içindeki "Ağalar Saltanatı" da, Hürrem'den beri süren "Kadınlar Saltanatı" da sona ermiş. Ama en ironik olanı da Kösem Sultan'ın, bir çok padişahtan daha uzun süre devleti yönetmiş olmasıdır.

saltanat naibi ne demek saltanat naibeliği ne demek kösem sultan
Sende Yorumla...
Kalan karakter sayısı : 500
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR X
Hanife Zuhal Topal'dan neden ayrıldı Instagram hesabından duyurdu
Hanife Zuhal Topal'dan neden ayrıldı Instagram hesabından duyurdu
Tarık Mengüç'ün kızına ne oldu
Tarık Mengüç'ün kızına ne oldu